BẢN TIN KẾ TOÁN VÀ THUẾ
Ngày phát hành: 07/09/2026
Chào bạn,
Tuần đầu tháng 9/2026 có hai câu chuyện cùng xuất hiện: hệ thống quản lý thuế trong nước tiếp tục số hóa và chuẩn hóa căn cứ pháp lý, trong khi doanh nghiệp chuẩn bị cho những thay đổi lớn trong trình bày báo cáo tài chính quốc tế. Với kế toán, điều quan trọng không phải là đọc thật nhiều văn bản, mà là biết văn bản nào ảnh hưởng trực tiếp đến dữ liệu mình đang lưu.
1. Tóm tắt nhanh
| Chủ đề | Ý nghĩa thực tế |
|---|---|
| Thông tư 110/2026/TT-BTC | Bãi bỏ 22 thông tư và 3 quyết định trong lĩnh vực thuế, theo thông tin của Báo Điện tử Chính phủ. |
| Thông tư 89/2026/TT-BTC | Doanh nghiệp cần rà biểu mẫu và quy trình trên phần mềm, nhưng phải đối chiếu bản gốc và điều khoản chuyển tiếp. |
| Thuế thương mại điện tử | Doanh thu đa kênh cần được đối soát giữa sàn, đơn vị vận chuyển, ngân hàng và sổ kế toán. |
| IFRS | IASB tiếp tục xử lý các vấn đề áp dụng IFRS 18 và chuẩn bị các nội dung liên quan IFRS 9, IFRS 10. |
2. Thông tư 110 và việc dọn căn cứ pháp lý
Theo Báo Điện tử Chính phủ, Thông tư 110/2026/TT-BTC bãi bỏ toàn bộ 22 Thông tư và 3 Quyết định trong lĩnh vực thuế, hải quan, phí và lệ phí. Với doanh nghiệp, đây là tín hiệu cần rà soát hệ thống văn bản đang dùng, không phải lý do để xóa hồ sơ cũ.
- Quy chế tài chính và quy trình duyệt chi.
- File hướng dẫn kê khai, bảng Excel và mẫu báo cáo.
- Hợp đồng có dẫn chiếu văn bản pháp luật.
- Hồ sơ giải trình hoặc biên bản kiểm tra cũ.
Văn bản cũ vẫn cần được lưu để giải thích giao dịch tại thời điểm phát sinh. Điều cần thay đổi là tài liệu đang dùng cho kỳ hiện tại phải dẫn đúng căn cứ hiện hành.
3. Thông tư 89 và áp lực cập nhật biểu mẫu
Báo cáo đầu vào mô tả Thông tư 89/2026/TT-BTC là văn bản lớn về đăng ký thuế, khai thuế, nộp thuế, hoàn thuế và quản lý rủi ro. Khi cập nhật phần mềm hoặc biểu mẫu, kế toán không nên chỉ nhìn tên tờ khai. Cần kiểm tra phiên bản XML, phụ lục, thời điểm áp dụng và cách xử lý tờ khai bổ sung.
Cách triển khai an toàn
- Lập danh sách các tờ khai doanh nghiệp đang dùng.
- Đánh dấu tờ khai nào đã được phần mềm cập nhật.
- Chạy thử trên dữ liệu sao lưu, không thử trực tiếp trên hồ sơ đang nộp.
- Kiểm tra tổng doanh thu, thuế đầu ra, đầu vào và số chuyển kỳ.
- Lưu file XML, biên nhận và bản PDF sau khi nộp.
Thông tin về “839 trang”, thay đổi khai TNCN hoặc tiêu chí rủi ro cụ thể cần đối chiếu bản gốc trước khi đưa vào quy trình nội bộ.
4. Thuế thương mại điện tử và an toàn dữ liệu
Với shop bán trên Shopee, TikTok Shop, Lazada và website riêng, một bảng doanh thu duy nhất là chưa đủ. Cần giữ được mối liên hệ giữa mã đơn hàng, doanh thu gộp, giảm giá, phí sàn, phí vận chuyển, tiền hoàn và tiền thực nhận.
- Tải báo cáo đơn hàng từ từng kênh.
- Đối chiếu đơn hoàn và đơn hủy.
- Đối chiếu phí sàn và phí vận chuyển.
- Đối chiếu tiền thực nhận với sao kê.
- So sánh với doanh thu ghi nhận và hóa đơn.
- Ghi riêng giao dịch chưa giải thích được.
Không nên khẳng định rằng mọi dữ liệu sàn, logistics và ngân hàng đã được kết nối hoàn chỉnh nếu chưa có thông báo cụ thể cho trường hợp của mình. Nhưng về quản trị rủi ro, doanh thu đa kênh cần được ghi nhận đầy đủ và có thể giải thích.
5. IFRS 18, IFRS 10 và IFRS 9
IFRS Foundation đang công bố các nội dung liên quan đến việc áp dụng IFRS 18, trong đó có những câu hỏi về phân loại thu nhập và chi phí, chỉ tiêu quản lý và thông tin so sánh. Các doanh nghiệp chuẩn bị áp dụng IFRS nên bắt đầu mapping dữ liệu P&L năm 2026, thay vì đợi đến lúc lập báo cáo 2027.
Với IAS 7, doanh nghiệp nên theo dõi các trao đổi của IASB về nhu cầu thông tin dòng tiền của nhà đầu tư. Với IFRS 9, cần theo dõi các nội dung về kế toán phòng ngừa rủi ro. Những thông tin này chưa đồng nghĩa với việc doanh nghiệp phải thay đổi ngay hệ thống tài khoản, nhưng có thể ảnh hưởng đến kế hoạch dữ liệu và thuyết minh.
Doanh nghiệp nên chuẩn bị gì?
- Chụp lại cấu trúc P&L hiện tại.
- Liệt kê các chỉ tiêu quản trị đang dùng.
- Xác định dữ liệu đang nằm ngoài ERP.
- Trao đổi sớm với công ty mẹ và kiểm toán.
- Chuẩn bị một bảng mapping năm 2026.
6. Checklist hành động
- Rà các viện dẫn pháp lý trong quy chế và biểu mẫu.
- Kiểm tra phần mềm đã cập nhật biểu mẫu thuế chưa.
- Đối soát doanh thu TMĐT theo từng kênh.
- Lưu chứng từ khấu trừ và dữ liệu trả thu nhập.
- Kiểm tra hợp đồng thuê và dữ liệu IFRS 16 nếu có áp dụng IFRS.
- Bắt đầu phân loại P&L năm 2026 cho IFRS 18.
Rõ dữ liệu trước khi rà luật
Bộ Template Excel giúp theo dõi doanh thu, chi phí, công nợ, tồn kho và dòng tiền theo một cấu trúc thống nhất.
Gr Hanh Lee · Học thật, chia sẻ thật
Nguồn: Báo Điện tử Chính phủ về chính sách tháng 9/2026; IASB Update July 2026; IASB Decisions July 2026; IFRS 18. Nội dung cần được đối chiếu văn bản gốc trước khi áp dụng.