🌐 Tự học Tiếng Anh A-Z · Ngoại ngữ
Chào bạn,
Khi đọc các tài liệu kỹ thuật, báo cáo kiểm toán tài chính, hợp đồng thương mại hoặc biên bản cuộc họp quốc tế, bạn sẽ nhận thấy tần suất xuất hiện dày đặc của Câu bị động (Passive Voice). Trong văn phong học thuật và kinh doanh chuyên nghiệp, người ta chuộng câu bị động vì nó tạo ra tính khách quan, trang trọng và tập trung vào kết quả của hành động hơn là người thực hiện. Ở bài học thứ 10, mình xin chia sẻ công thức tổng quát của câu bị động ở các thì và bí quyết ứng dụng để viết báo cáo chuẩn mực.
Bài viết trên blog grhanhlee.com, mình xin chia sẻ cẩm nang chi tiết bám sát các giáo trình và nguồn học thuật chuẩn quốc tế của Oxford và Cambridge.
1. Công Thức Tổng Quát Của Câu Bị Động
Nguyên tắc cốt lõi: Chủ ngữ mới + be (chia theo thì) + V3/ed (+ by Tân ngữ):
- Hiện tại đơn: S + am/is/are + V3/ed
- Active: They manufacture these spare parts in Japan.
- Passive: These spare parts are manufactured in Japan.
- Hiện tại tiếp diễn: S + am/is/are being + V3/ed
- Passive: The financial statement is being prepared right now.
- Quá khứ đơn: S + was/were + V3/ed
- Passive: The invoice was sent yesterday.
- Hiện tại hoàn thành: S + have/has been + V3/ed
- Passive: All audit recommendations have been implemented successfully.
- Động từ khuyết thiếu: S + Modal Verb + be + V3/ed
- Passive: Tax returns must be submitted before March 31st.
2. Khi Nào Nên Sử Dụng Câu Bị Động Trong Công Việc?
Đừng lạm dụng câu bị động một cách vô tội vạ. Hãy sử dụng trong 4 trường hợp chuẩn mực:
- Khi người thực hiện hành động là hiển nhiên hoặc không quan trọng:
- The building is cleaned every night. (Ai dọn không quan trọng, quan trọng là tòa nhà được làm sạch).
- Khi muốn nhấn mạnh vào đối tượng chịu tác động hoặc kết quả:
- Over 2,000 cars were serviced last month. (Nhấn mạnh con số 2.000 xe được bảo dưỡng).
- Khi muốn tránh đổ lỗi trực tiếp (Tính ngoại giao trong công sở):
- Thay vì nói: ‘You made a mistake in the tax calculation’ (Bạn đã tính sai thuế).
- Hãy nói: ‘A mistake was made in the tax calculation’ (Có một sai sót đã xảy ra trong bảng tính thuế).
- Khi trình bày quy trình vận hành chuẩn (SOP):
- Incoming parts are inspected before being stored in the warehouse.
3. Các Cấu Trúc Bị Động Đặc Biệt Cần Lưu Ý
- Bị động với 2 tân ngữ:
- Active: The board offered her a promotion.
- Passive 1: She was offered a promotion by the board. (Ưu tiên dùng cách này).
- Passive 2: A promotion was offered to her by the board.
- Bị động khách quan (Impersonal Passive) – Cực kỳ phổ biến trong báo chí và kinh tế:
- It is said / reported / believed / expected that + S + V
- Ví dụ: It is expected that inflation will stabilize in 2027. (Dự kiến lạm phát sẽ ổn định vào năm 2027).
- Hoặc: Inflation is expected to stabilize in 2027.
4. Bảng Mẫu Câu Bị Động Thông Dụng Trong Soạn Thảo Báo Cáo
| Ngữ cảnh công việc | Mẫu câu bị động chuẩn mực | Ý nghĩa tiếng Việt |
|---|---|---|
| Phê duyệt kế hoạch | The annual budget has been approved by the board. | Ngân sách năm đã được hội đồng quản trị phê duyệt. |
| Bảo trì hệ thống | The servers will be upgraded this weekend. | Máy chủ sẽ được nâng cấp vào cuối tuần này. |
| Ký kết hợp đồng | The contract was signed by both parties. | Hợp đồng đã được ký kết bởi cả hai bên. |
| Xử lý sự cố | The technical issue is currently being investigated. | Vấn đề kỹ thuật hiện đang được điều tra xử lý. |
| Tuân thủ quy định | Safety regulations must be strictly followed. | Các quy định an toàn phải được tuân thủ nghiêm ngặt. |
Làm chủ câu bị động sẽ giúp các email xác nhận tiến độ, báo cáo tài chính và tài liệu quy trình của bạn trở nên chuyên nghiệp, khách quan và chuẩn mực quốc tế hơn bao giờ hết. Nếu bạn muốn nhận cẩm nang 30 mẫu câu bị động ứng dụng trong viết báo cáo công sở, hãy để lại lời nhắn cho mình nhé.
– Gr Hanh Lee · Một người, ít lời – nhiều ý, nhiều hành trình
Lặng lẽ học, vững vàng đi 🌸
Nguồn tham khảo: Passive Voice Guide – Cambridge Grammar | Passive Forms and Academic Writing – British Council | Impersonal Passive Structures – Oxford Learner’s Dictionaries | BBC Learning English – Passive Voice Masterclass Nội dung mang tính tham khảo, bạn nên đối chiếu văn bản chính thức trước khi áp dụng.