💻 Xây website cho người mới · Digital Marketing
Tự làm website không phải việc của dân lập trình. Nó giống làm kế toán hơn bạn nghĩ: nhiều bước, nhưng bước nào cũng có quy trình – làm lần lượt là xong.
Đã bao giờ bạn nghĩ “giá như mình có một cái website riêng”, rồi mở Google tìm hiểu và choáng ngợp trước một rừng thứ lạ: hosting, tên miền, DNS, SSL, plugin…? Rồi thấy người ta báo giá làm web từ vài triệu đến vài chục triệu, và tự nhủ: thôi, để sau?
Mình từng đúng ở vị trí đó. Mình là kế toán – công việc hằng ngày là sổ sách, chứng từ, bảng tính, không phải code. Thế nhưng mình đã tự tay dựng được hai website từ con số 0: một web du lịch và chính cái blog bạn đang đọc đây, grhanhlee.com. Không thuê ai, không biết lập trình.
Bài này mình viết lại đúng trình tự mình đã làm, với số tiền thật đã trả và những chỗ từng vấp. Mục tiêu: bạn – một người không rành kỹ thuật – đọc xong là hình dung ra toàn bộ bức tranh, và làm theo trong khoảng hai cuối tuần.
⛔ Chưa phù hợp nếu: bạn cần sàn thương mại điện tử lớn với hàng nghìn sản phẩm (lúc đó nên thuê đơn vị chuyên nghiệp hoặc dùng nền tảng đóng sẵn).
1. Trước khi bắt đầu: bạn thực sự cần gì?
Trước khi tốn đồng nào, mình muốn bạn khỏi nhầm lẫn lớn nhất người mới hay mắc: WordPress có hai loại rất khác nhau.
- WordPress.com – dịch vụ đóng gói, đăng ký là dùng ngay, nhưng nhiều thứ bị khóa; muốn cài theme/plugin riêng phải trả phí đắt, và bạn không thật sự “sở hữu” web.
- WordPress.org (WordPress tự cài) – phần mềm miễn phí 100%, cài lên hosting riêng, muốn làm gì cũng được. Đây mới là thứ mình nói trong bài này, và là thứ gần 40% website thế giới đang dùng.
Bạn chỉ cần đúng ba thứ, không hơn:
- Tên miền – địa chỉ web, ví dụ
grhanhlee.com. Trả theo năm. - Hosting – một chiếc máy tính chạy 24/7 để chứa website. Trả theo năm/tháng.
- WordPress – phần mềm dựng web, miễn phí.
Phần còn lại (giao diện, plugin bảo mật, SEO…) đều có bản miễn phí đủ tốt cho người mới. Bạn không cần mua gì thêm ở bước đầu.
2. Bước 1 – Đặt và mua tên miền
Tên miền là thứ nên nghĩ kỹ một chút, vì sau này đổi rất phiền (giống đổi số điện thoại vậy).
Vài nguyên tắc mình rút ra:
- Ngắn, dễ đọc, dễ gõ, dễ nhắc lại khi nói chuyện miệng. Trùng dấu, chữ khó nghe là mất khách.
- Ưu tiên đuôi .com cho blog cá nhân/thương hiệu; nếu làm ăn ở Việt Nam muốn “ra dấu doanh nghiệp” thì .vn (mua qua nhà đăng ký trong nước như Mắt Bão, PA Vietnam).
- Tránh số và dấu gạch ngang nếu có thể.
- Nghĩ tới gắn thương hiệu lâu dài – mình chọn
grhanhlee.comvì dùng nhất quán ở mọi nơi.
Bạn có thể mua tên miền ngay tại nơi thuê hosting cho gọn (họ thường tặng/khuyến mãi tên miền năm đầu), hoặc mua tách ở nơi chuyên tên miền. Giá tham khảo năm 2026:
- Tên miền .com: khoảng 250.000-400.000 đ/năm (năm đầu hay khuyến mãi, gia hạn cao hơn chút).
- Tên miền .vn: khoảng 700.000-950.000 đ/năm.
3. Bước 2 – Thuê hosting (chỗ “để” website)
Đây là chỗ người mới hay rối nhất, vì nhà nào cũng quảng cáo “nhanh nhất, tốt nhất”. Thực tế với một website mới (chưa có khách, vài chục bài), bạn chỉ cần gói hosting cơ bản rẻ nhất là thừa sức. Đừng mua gói đắt ở năm đầu – đông khách rồi nâng cấp sau, việc này mất khoảng 15 phút.
Loại hosting cho người mới: shared hosting (hosting chia sẻ) – rẻ, có sẵn bảng quản trị bấm chuột, không cần biết kỹ thuật.
Những thông số mình thật sự để ý khi chọn (còn lại nhà nào cũng nói na ná nhau):
- Có ổ cứng NVMe SSD (tốc độ tốt) và máy chủ web nhanh.
- SSL miễn phí (chứng chỉ https – bắt buộc, mà đừng trả tiền cho nó).
- Sao lưu (backup) tự động hằng ngày.
- Có công cụ cài WordPress một cú bấm.
- Hỗ trợ tiếng Việt, trả lời nhanh – vì người mới thế nào cũng có lúc cần hỏi.
Ở Việt Nam có nhiều nhà cung cấp ổn cho người mới như Hostinger, AZDIGI, RocketHost, Mắt Bão. Riêng mình, cả hai website đều đặt ở Hostinger – đúng phân khúc người tự làm, giá mềm, có bảng cài WordPress một chạm và hỗ trợ tiếng Việt – nên các bước dưới đây mình lấy Hostinger làm ví dụ chính. Mình so sánh chi tiết giá vài nhà ở bài viết riêng về chọn hosting & tên miền (đang thực hiện).
Giá tham khảo: gói shared hosting trả theo năm rơi vào khoảng 40.000-120.000 đ/tháng, tức 500.000-1.400.000 đ cho cả năm đầu, tùy nhà cung cấp và chương trình khuyến mãi.
4. Bước 3 – Nối tên miền với hosting & bật SSL
Sau khi mua, bạn có hai tài khoản: một ở chỗ mua tên miền, một ở chỗ thuê hosting. Giờ phải “chỉ đường” cho tên miền trỏ về hosting – giống đăng ký địa chỉ để thư gửi đúng nhà.
Cách phổ biến và dễ nhất: nhà cung cấp hosting cho bạn 2 dòng nameserver (dạng ns1.tennha.hosting…). Bạn vào chỗ quản lý tên miền, dán 2 dòng đó vào ô nameserver, lưu lại. Xong. Hệ thống mất từ vài phút đến vài giờ để cập nhật (đôi khi tới 24 giờ, nhưng thường rất nhanh).
Sau khi nối xong:
- Đăng nhập bảng quản trị hosting (hPanel với Hostinger, hoặc cPanel ở nhiều nhà khác).
- Tìm mục SSL → bật chứng chỉ miễn phí Let’s Encrypt cho tên miền. Bấm phát là xong, web sẽ có ổ khóa 🔒 và đường dẫn
https://.
Đừng bỏ qua bước này: web không có https sẽ bị Chrome gắn nhãn “Không an toàn” và Google không thích.
5. Bước 4 – Cài đặt WordPress (một cú click)
Trong bảng quản trị hosting, tìm biểu tượng WordPress trong phần cài đặt một chạm (auto-installer). Điền vài thông tin:
- Chọn tên miền bạn muốn cài.
- Đặt tài khoản quản trị (admin): đừng để username là
admin. Hãy đặt tên khó đoán. - Đặt mật khẩu mạnh (dài, có số, ký tự đặc biệt) – lưu vào trình quản lý mật khẩu.
- Đặt tên website và dòng mô tả ngắn (sửa lại sau cũng được).
Bấm cài, chờ khoảng một phút. Bạn nhận được hai đường dẫn quan trọng – lưu lại ngay:
- Website:
https://tencuaban.com - Trang quản trị:
https://tencuaban.com/wp-admin(đăng nhập bằng tài khoản vừa tạo).
Vào được /wp-admin nghĩa là bạn đã có website. Phần còn lại chỉ là sắp xếp đồ đạc trong nhà.
6. Bước 5 – Chọn giao diện (theme)
Theme là “bộ áo” quyết định giao diện. Với người mới, lời khuyên của mình rất đơn giản: chọn một theme miễn phí, nhẹ, phổ biến, rồi tập trung vào nội dung. Đừng dành ba ngày thử 20 cái theme – đó là cái bẫy khiến người mới bao giờ cũng “dự định làm web” mà không xong.
Bản thân mình dùng Astra – nhẹ, nhanh, hợp blog cá nhân và có sẵn nhiều mẫu miễn phí. Một vài lựa chọn tốt tương đương: GeneratePress, Kadence, Blockpress. Tất cả đều chạy tốt với trình soạn thảo khối (Gutenberg) có sẵn của WordPress – bạn bấm thêm tiêu đề, đoạn văn, ảnh, không cần biết code.
Cài theme: vào Giao diện → Theme → Thêm mới, gõ tên, bấm cài rồi kích hoạt.
7. Bước 6 – Cài plugin nền tảng (đừng tham!)
Plugin là những “tiện ích” thêm tính năng. WordPress mạnh vì plugin nhiều – nhưng đây cũng là con dao hai lưỡi: càng nhiều plugin, web càng chậm và càng dễ lỗi/xung đột. Nguyên tắc: chỉ cài thứ thật sự cần, ưu tiên bản miễn phí đánh giá tốt.
Đây là bộ plugin mình đang dùng trên chính grhanhlee.com (đều có bản miễn phí đủ cho người mới, mỗi loại chỉ cần một):
| Mục đích | Plugin mình dùng | Vì sao cần |
|---|---|---|
| SEO | AIOSEO (All in One SEO) | Tối ưu bài thân thiện Google, tự tạo sitemap, ô nhập SEO title & meta description |
| Mục lục bài | Easy Table of Contents | Tự tạo mục lục cho bài dài – bài này mình cũng nhờ nó |
| Kết nối Google | Site Kit by Google | Gắn Search Console + Analytics ngay trong wp-admin, xem số liệu không cần rời trang |
| Rút gọn link | Pretty Links | Tạo link gọn đẹp cho link giới thiệu/tài nguyên, dễ quản lý |
| Bảo mật | Wordfence + WPS Limit Login | Chặn quét tấn công, giới hạn lần đăng nhập sai |
| Sao lưu | UpdraftPlus | Tự động backup ra Google Drive, lỡ hỏng còn khôi phục |
| Form liên hệ | WPForms | Tạo ô liên hệ cho trang Liên hệ |
Cài plugin: Plugin → Thêm mới, gõ tên, cài, kích hoạt. Vậy là xong – và nhớ, dừng ở đây. Gặp nhu cầu thực tế rồi hãy cài thêm.
8. Bước 7 – Thiết lập cơ bản cho web mới
Trước khi viết bài, vào Cài đặt dọn vài thứ (tổng cộng chưa tới 15 phút):
- Đường dẫn tĩnh (Settings → Permalinks): chọn kiểu “Tên bài viết” (
/%postname%/) để URL đẹp và thân thiện SEO. Làm ngay từ đầu, vì đổi sau dễ gãy link. - Tiêu đề & khẩu hiệu (General): đặt tên web và một dòng mô tả ngắn đúng với bạn.
- Ngôn ngữ & múi giờ: đặt tiếng Việt, múi giờ Hà Nội (UTC+7) để lịch đăng bài đúng.
- Trang chủ: khi đã có vài trang, vào Cài đặt → Đọc để chọn trang chủ tĩnh (thay vì mặc định hiển thị danh sách bài viết).
- Menu: vào Giao diện → Trình đơn, tạo menu chính (Trang chủ, Giới thiệu, Blog, Liên hệ) và gắn vào vị trí header.
9. Bước 8 – Viết bài đầu tiên & tạo các trang bắt buộc
Web chỉ thật sự “sống” khi có nội dung. Đừng chờ đủ đầy mới viết – cứ đăng bài đầu tiên khi nó còn đơn giản.
Bài viết (Posts) là nội dung cập nhật thường xuyên (blog), có ngày đăng và chuyên mục. Trang (Pages) là nội dung cố định. Một web mới nên có sẵn 4 trang:
- Giới thiệu – bạn là ai, web này viết về điều gì.
- Liên hệ – email + một form liên hệ từ WPForms.
- Chính sách bảo mật – WordPress có sẵn mẫu trong Cài đặt → Riêng tư, bạn chỉ cần chỉnh lại cho đúng.
- (Sau này) Công cụ & Tài nguyên – khi muốn chia sẻ thứ mình dùng.
Viết bài đầu tiên: Bài viết → Thêm mới, gõ tiêu đề, thêm nội dung bằng các khối (đoạn văn, tiêu đề, ảnh, bảng), bấm Đăng. Thế là bạn đã là “chủ website xuất bản nội dung”.
10. Bước 9 – Đưa website lên Google
Web mới Google chưa biết tới, nên bạn cần chủ động “khai sinh”. Việc này hoàn toàn miễn phí, và cách dễ nhất với người mới là dùng plugin Site Kit by Google – nó kết nối thẳng tài khoản Google ngay trong wp-admin, không phải dán mã xác minh thủ công:
- Vào Plugin → Site Kit → Set up, đăng nhập bằng tài khoản Google, làm theo vài bước xác minh quyền sở hữu.
- Site Kit sẽ tự gắn Search Console (và Analytics nếu bạn muốn) cho website.
- Gửi sitemap lên Google: AIOSEO tự tạo sitemap tại
https://tencuaban.com/sitemap.xml, bạn dán đường dẫn này vào Search Console (hoặc xem ngay trong Site Kit). - Vào từng trang/bài quan trọng trong Search Console, bấm “Yêu cầu lập chỉ mục”.
Sau đó Google sẽ từ từ ghé thăm và đưa bài của bạn vào kết quả tìm kiếm. Còn muốn bài viết dễ được tìm thấy, đó là cả một hành trình SEO – mình bắt đầu từ bài viết về SEO cho người hoàn toàn mới (đang thực hiện).
11. Chi phí thật cho năm đầu tiên
Đây là con số thực tế cho một website tự làm bằng phần mềm miễn phí:
| Khoản chi | Bắt buộc? | Chi phí năm đầu (tham khảo) |
|---|---|---|
| Tên miền .com | Có | 250.000-400.000 đ |
| Hosting (shared, trả năm) | Có | 500.000-1.400.000 đ |
| Chứng chỉ SSL (Let’s Encrypt) | Có | 0 đ – miễn phí |
| WordPress | Có | 0 đ – miễn phí |
| Theme Astra (bản free) | Không | 0 đ |
| Plugin nền tảng (bản free) | Không | 0 đ |
| Tổng cộng | Khoảng 800.000 – 1.800.000 đ/năm đầu |
Tức trung bình dưới 150.000 đ/tháng để sở hữu một website hoàn toàn của riêng mình – rẻ hơn nhiều ly trà sữa mỗi tuần. Chọn tên miền .vn hoặc gói hosting nhỉnh hơn thì cộng thêm vài trăm nghìn.
12. Lộ trình 2 cuối tuần (đúng kiểu người bận rộn)
Mình làm web vào cuối tuần, giống cách mình học ngoại ngữ – không cần nghỉ phép. Lịch gợi ý:
• Thứ 7: chọn & mua tên miền, thuê hosting, nối nameserver, bật SSL.
• Chủ nhật: cài WordPress, cài theme, cài bộ plugin nền tảng, dọn cài đặt cơ bản.
• Tạo 4 trang cố định (Giới thiệu, Liên hệ, Bảo mật, Trang chủ).
• Viết & đăng bài viết đầu tiên.
• Kết nối Site Kit, gửi sitemap.
Sau hai cuối tuần, bạn đã có một website thật, trên Google, có nội dung đầu tiên. Từ đó mọi thứ là duy trì: viết bài đều, chăm sóc từ từ.
13. Câu hỏi thường gặp
Không biết code có làm được không?
Được. Mình là kế toán, không biết code, và hai web của mình đều tự làm. WordPress ngày nay dùng trình bấm chuột (block editor), gần như không cần chạm mã.
WordPress có thực sự miễn phí không?
Phần mềm WordPress miễn phí. Bạn chỉ trả tiền cho tên miền và hosting – hai thứ bắt buộc của bất kỳ website tự sở hữu nào.
Nên mua tên miền và hosting cùng chỗ hay khác chỗ?
Người mới nên mua cùng một nhà cung cấp để họ cài sẵn và hỗ trợ trọn gói, đỡ phải tự cấu hình. Sau này quen rồi có thể tách ra nếu muốn.
Web làm xong có tự đông khách không?
Không. Website giống mở một cửa hàng trên con đường chưa có người qua – bạn cần nội dung tốt và thời gian để Google đưa người tìm kiếm tới. Đó là lý do mình có cả loạt bài về SEO. Nhưng mọi hành trình đều bắt đầu bằng việc có cái web đã.
Lỡ làm hỏng thì sao?
Nhờ plugin UpdraftPlus backup tự động, bạn luôn có thể khôi phục về bản trước. Và nhà cung cấp hosting nào cũng có bộ phận hỗ trợ – đừng ngại hỏi, đó là quyền của người trả tiền.
Lời kết
Nhìn lại, việc tự làm website hóa ra không hề đáng sợ như cảm giác lúc đứng trước nó. Nó không đòi bạn thông minh đặc biệt, cũng không đòi nhiều tiền – nó chỉ đòi bắt đầu, và làm tuần tự từng bước một. Giống hệt việc học một ngoại ngữ, hay việc vào nghề kế toán: ngày đầu ai cũng bỡ ngỡ, làm rồi mới thấy mọi thứ có quy trình cả.
Nếu bạn đang ấp ủ một ý tưởng – một góc viết, một dịch vụ nhỏ, một cái shop – thì việc nhỏ nhất có thể làm hôm nay là: viết ra ba cái tên miền bạn thích, rồi xem tên nào còn trống.
Bạn đang định làm website về chủ đề gì? Hay đang kẹt ở bước nào – chọn hosting, cài đặt, hay sợ viết bài đầu tiên?
Để lại bình luận bên dưới, mình sẽ trả lời từng bạn.
📚 Đọc tiếp
- Về Gr Hanh Lee – câu chuyện và ba điều mình chia sẻ
- Tất cả bài viết trên blog
- Bài tiếp theo loạt Xây website: chi phí thật để vận hành một website trong năm đầu tiên (đang thực hiện).
Minh bạch: bài viết có thể chứa liên kết giới thiệu (affiliate) tới một số nhà cung cấp. Nếu bạn đăng ký qua đó, mình nhận một phần nhỏ hoa hồng mà bạn không trả thêm đồng nào. Mình chỉ giới thiệu thứ mình đã dùng và tin tưởng.
– Gr Hanh Lee · Một người, ít lời – nhiều ý, nhiều hành trình
Lặng lẽ học, vững vàng đi 🌸
