KOREAN GRAMMAR 36
Một cấu trúc nói sự thay đổi hoặc kết quả; cấu trúc còn lại nhấn mạnh tác nhân khiến việc xảy ra.
게 되다 và 게 하다 đều đứng sau thân động từ hoặc tính từ, nhưng góc nhìn khác nhau. Mình học bằng cặp tình huống: tự nhiên dẫn tới kết quả gì, và ai khiến người khác làm gì.
Cấu trúc
| Mẫu | Ý nghĩa gần | Trọng tâm |
|---|---|---|
| Động từ + 게 되다 | Được, trở thành việc phải hoặc có cơ hội làm | Kết quả, hoàn cảnh thay đổi |
| Tính từ + 게 되다 | Trở nên | Thay đổi trạng thái |
| Động từ + 게 하다 | Làm, cho, khiến ai làm | Tác nhân gây hành động |
| Tính từ + 게 하다 | Làm cho trở nên | Tạo trạng thái |
되다 tập trung vào điều đã thành kết quả. 하다 cho thấy một người hoặc sự việc làm cho kết quả xuất hiện.
Cách gắn vào thân từ
Bỏ 다 rồi thêm 게 되다 hoặc 게 하다:
- 가다 → 가게 되다 / 가게 하다
- 읽다 → 읽게 되다 / 읽게 하다
- 맵다 → 맵게 되다 / 맵게 하다
- 조용하다 → 조용하게 되다 / 조용하게 하다
게 되다 với động từ
한국에서 일하게 되었어요. – Tôi đã có dịp hoặc chuyển sang làm việc ở Hàn Quốc.
Câu không nhất thiết nói người nói chủ động chọn hoàn toàn. Nó nhìn kết quả do hoàn cảnh, kế hoạch hoặc quyết định đã hình thành.
다음 달부터 새 프로젝트를 맡게 되었어요. – Từ tháng sau tôi sẽ phụ trách dự án mới.
게 되다 với tính từ
날씨가 따뜻하게 되었어요. – Thời tiết đã trở nên ấm hơn.
나뭇잎이 붉게 되었어요. – Lá cây đã chuyển đỏ.
Chú ý ví dụ cũ dễ viết sai 나뭇잎. Khi học ngữ pháp, chính tả của danh từ vẫn cần kiểm tra.
게 하다 với hành động
선생님이 학생들에게 책을 읽게 했어요. – Giáo viên yêu cầu hoặc khiến học sinh đọc sách.
선생님 là tác nhân; 학생들 là người thực hiện đọc. 에게 đánh dấu đối tượng nhận tác động trong câu mẫu này.
게 하다 với trạng thái
그 이야기가 저를 슬프게 했어요. – Câu chuyện đó làm tôi buồn.
음악이 사람들을 편안하게 해요. – Âm nhạc làm mọi người thư giãn.
So sánh cùng một động từ
| Câu | Góc nhìn |
|---|---|
| 민수가 일찍 자게 되었어요. | Minsu chuyển sang ngủ sớm do hoàn cảnh hoặc thay đổi |
| 엄마가 민수를 일찍 자게 했어요. | Mẹ khiến hoặc yêu cầu Minsu ngủ sớm |
| 제가 한국어를 배우게 되었어요. | Tôi bắt đầu học tiếng Hàn do một cơ duyên, hoàn cảnh |
| 친구가 저를 한국어를 배우게 했어요. | Câu cần xem lại cấu trúc vì đối tượng và trợ từ dễ không tự nhiên |
Ví dụ cuối nhắc rằng không chỉ gắn mẫu máy móc. Với động từ có tân ngữ, cách đánh dấu đối tượng cần được giáo viên hoặc nguồn chuẩn kiểm tra.
Thì và mức lịch sự
- 하게 돼요 – hiện tại hoặc kết quả theo ngữ cảnh.
- 하게 되었어요 – đã trở thành, đã được sắp xếp.
- 하게 될 거예요 – sẽ trở thành hoặc sẽ có kết quả.
- 하게 해요 – làm cho, cho phép, khiến.
- 하게 했어요 – đã khiến.
Khi nào không nên dịch từng chữ?
알게 되었어요 thường được hiểu là đã biết, đã nhận ra hoặc có dịp biết, không cần dịch đã trở nên biết một cách cứng. Cụm này xuất hiện nhiều khi kể quá trình.
Mini dialogue
가: 어떻게 한국어를 공부하게 되었어요?
나: 한국 드라마를 좋아해서 공부하게 되었어요.
Nghĩa: Bạn bắt đầu học tiếng Hàn như thế nào? Vì thích phim Hàn nên tôi bắt đầu học.
Bài chuyển đổi
- 저는 회사에서 일해요 → hoàn cảnh mới khiến bắt đầu làm.
- 아이가 책을 읽어요 → mẹ yêu cầu đứa trẻ đọc.
- 방이 조용해요 → căn phòng trở nên yên tĩnh.
- 그 음악은 저를 행복해요 → sửa thành cấu trúc khiến vui.
Gợi ý: 일하게 되었어요, 읽게 했어요, 조용하게 되었어요, 행복하게 해요.
Lỗi thường gặp
- Dùng 게 되다 khi muốn nêu người chủ động ra lệnh.
- Bỏ tác nhân trong câu 게 하다 khiến nghĩa mơ hồ.
- Quên đổi 하다 thành 하게.
- Dịch mọi câu thành trở nên.
- Gắn trợ từ người nhận tác động không phù hợp.
Checklist tự viết câu
- Câu nói kết quả hay tác nhân?
- Thân từ đã bỏ 다 chưa?
- Người làm hành động là ai?
- Thì của 되다 hoặc 하다 đúng chưa?
- Trợ từ có tự nhiên không?
FAQ
게 되다 có luôn bị động không?
Không nên đồng nhất hoàn toàn với câu bị động. Nó thường nhấn mạnh kết quả hoặc sự thay đổi do hoàn cảnh.
게 하다 có nghĩa cho phép không?
Tùy ngữ cảnh, có thể là khiến, bắt hoặc cho phép làm. Cần nhìn chủ thể và tình huống.
– Gr Hanh Lee · Một người, ít lời – nhiều ý, nhiều hành trình
Lặng lẽ học, vững vàng đi 🌸