🇨🇳 Tiếng Trung từ con số 0 · Bài 39
Khi sức khỏe không cho phép, câu chữ phải thật rõ ràng. Bài này gom từ vựng đi khám bệnh: mô tả triệu chứng, đăng ký khám, đưa thẻ bảo hiểm, hỏi cách uống thuốc và đọc lời dặn của bác sĩ.
Chào bạn,
Bài 11 mình đã có nhóm câu nhà thuốc, cảm cúm thông thường. Bài này đi sâu hơn cho tình huống ở lại lâu dài: bạn có thẻ bảo hiểm y tế, đi khám tại bệnh viện hoặc phòng khám lớn. Quy trình ở Trung Quốc hơi khác Việt Nam: thường là đăng ký khám (挂号) trước, rồi mới tới khoa. Nắm vài câu dưới đây, bạn sẽ không bị lúng túng ở quầy.
1. Tới bệnh viện: đăng ký và bảo hiểm
| Chữ | Pinyin | Nghĩa |
|---|---|---|
| 我要挂号。 | Wǒ yào guàhào. | Tôi muốn đăng ký khám. (挂号 = đăng ký số khám, bước đầu tiên ở BV Trung Quốc) |
| 挂内科。 | Guà nèikē. | Đăng ký khoa nội. (内科 = nội khoa; 外科 = ngoại khoa; 儿科 = nhi khoa) |
| 我有医保卡。 | Wǒ yǒu yībǎo kǎ. | Tôi có thẻ bảo hiểm y tế. (医保 = bảo hiểm y tế, viết tắt của 医疗保险; 卡 = thẻ) |
| 能用医保吗？ | Néng yòng yībǎo ma? | Dùng được bảo hiểm không ạ? (能用 = dùng được không) |
| 急诊在哪里？ | Jízhěn zài nǎlǐ? | Cấp cứu ở đâu ạ? (急诊 = cấp cứu; 在哪里 = ở đâu, Bài 5) |
| 我需要排队吗？ | Wǒ xūyào páiduì ma? | Tôi có cần xếp hàng không? (需要 = cần; 排队 = xếp hàng) |
💡 Người đi làm hợp pháp ở Trung Quốc thường được công ty đóng bảo hiểm y tế职工医保 và phát thẻ (hoặc dùng mã trên app 国家医保服务平台/Alipay). Khi khám, đưa thẻ/mã ở quầy thì phần bảo hiểm chi trả sẽ được trừ trực tiếp, bạn chỉ trả phần tự trả. Câu 能用医保吗? hỏi cho chắc trước khi khám.
2. Mô tả triệu chứng cho bác sĩ
| Chữ | Pinyin | Nghĩa |
|---|---|---|
| 我头疼。 | Wǒ tóu téng. | Tôi bị đau đầu. (疼 = đau; nói tự nhiên là 头疼/头痛) |
| 我发烧了。 | Wǒ fāshāo le. | Tôi bị sốt. (发烧 = phát sốt; 了 báo thay đổi, Bài 11) |
| 我咳嗽，喉咙疼。 | Wǒ késou, hóulóng téng. | Tôi bị ho, đau họng. (喉咙 = cổ họng) |
| 我肚子疼。 | Wǒ dùzi téng. | Tôi đau bụng. (肚子 = bụng) |
| 我拉肚子。 | Wǒ lādùzi. | Tôi bị đi ngoài/tiêu chảy. (拉肚子 = đau bụng đi ngoài, nói thân mật) |
| 我有点恶心，想吐。 | Wǒ yǒudiǎn ěxin, xiǎng tù. | Tôi hơi buồn nôn, muốn nôn. (恶心 = buồn nôn; 吐 = nôn) |
| 已经两天了。 | Yǐjīng liǎng tiān le. | Đã hai ngày rồi ạ. (已经 = đã rồi) |
| 我对青霉素过敏。 | Wǒ duì qīngméisù guòmǐn. | Tôi dị ứng penicillin. (对…过敏 = dị ứng với…; 青霉素 = penicillin) |
😅 Câu này quan trọng bậc nhất: nếu bạn có dị ứng thuốc hay bệnh nền, hãy học thuộc câu 我对…过敏 (tôi dị ứng với…) và điền tên thuốc. Dị ứng thuốc là chuyện không thể đoán mò; bác sĩ bắt buộc phải biết trước khi kê đơn. Bạn có thể ghi sẵn ra điện thoại và đưa cho bác sĩ xem cho chắc.
3. Bác sĩ dặn và bạn hỏi lại
| Chữ | Pinyin | Nghĩa |
|---|---|---|
| 你感冒了，多休息。 | Nǐ gǎnmào le, duō xiūxi. | Bạn bị cảm rồi, nghỉ ngơi nhiều vào. (感冒 = cảm cúm; 休息 = nghỉ ngơi) |
| 一天吃三次，饭后吃。 | Yì tiān chī sān cì, fàn hòu chī. | Một ngày uống 3 lần, uống sau bữa ăn. (次 = lần; 饭后 = sau bữa ăn) |
| 这个药怎么吃？ | Zhège yào zěnme chī? | Thuốc này uống thế nào ạ? (药 = thuốc; 怎么 = thế nào, Bài 14) |
| 饭前还是饭后？ | Fàn qián háishì fàn hòu? | Uống trước hay sau bữa ăn ạ? (还是 = hay là, câu chọn, Bài 16) |
| 需要打针吗？ | Xūyào dǎzhēn ma? | Có cần tiêm không ạ? (打针 = tiêm/chích, nghĩa đen “đánh cái kim”) |
| 什么时候再来复查？ | Shénme shíhou zài lái fùchá? | Khi nào quay lại tái khám ạ? (复查 = tái khám/kiểm tra lại) |
| 不能吃辣的，多喝水。 | Bùnéng chī là de, duō hē shuǐ. | Không được ăn cay, uống nhiều nước. (辣 = cay; món ăn Trung khá cay, Bài 29) |
4. Hội thoại mẫu: khám vì bị sốt, ho
Nhân viên quầy
你好，挂哪个科？Nǐ hǎo, guà nǎge kē? – Xin chào, đăng ký khoa nào ạ?
Bạn
我发烧咳嗽，挂内科。我有医保卡，能用医保吗？Wǒ fāshāo késou, guà nèikē. Wǒ yǒu yībǎo kǎ, néng yòng yībǎo ma? – Tôi sốt và ho, đăng ký nội khoa. Tôi có thẻ bảo hiểm, dùng được không ạ?
Nhân viên
可以。内科在三楼，先去那边排队。Kěyǐ. Nèikē zài sān lóu, xiān qù nàbiān páiduì. – Được ạ. Khoa nội ở tầng ba, anh/chị ra đó xếp hàng trước.
Bác sĩ
你怎么了？发烧几天了？Nǐ zěnme le? Fāshāo jǐ tiān le? – Bạn bị sao thế? Sốt mấy ngày rồi?
Bạn
我头疼，发烧，咳嗽，喉咙也疼。已经两天了。我对青霉素过敏。Wǒ tóu téng, fāshāo, késou, hóulóng yě téng. Yǐjīng liǎng tiān le. Wǒ duì qīngméisù guòmǐn. – Tôi đau đầu, sốt, ho, họng cũng đau. Đã hai ngày rồi ạ. Tôi dị ứng penicillin.
Bác sĩ
是感冒。我给你开点药，一天吃三次，饭后吃。多喝水，多休息。Shì gǎnmào. Wǒ gěi nǐ kāi diǎn yào, yì tiān chī sān cì, fàn hòu chī. Duō hē shuǐ, duō xiūxi. – Bị cảm thôi. Tôi kê cho bạn ít thuốc, ngày uống 3 lần sau bữa ăn. Uống nhiều nước, nghỉ ngơi nhiều.
Bạn
好的。需要打针吗？什么时候复查？Hǎo de. Xūyào dǎzhēn ma? Shénme shíhou fùchá? – Vâng ạ. Có cần tiêm không? Khi nào tái khám ạ?
Bác sĩ
不用打针。三天不好再来。Búyòng dǎzhēn. Sān tiān bù hǎo zài lái. – Không cần tiêm. Ba ngày không đỡ thì quay lại.
Từ mới đáng ghi: 科 kē = khoa (trong bệnh viện), 楼 lóu = tầng (三楼 tầng ba), 开药 kāi yào = kê đơn thuốc, 不用 búyòng = không cần (lịch sự hơn 别), 不好 bù hǎo ở đây nghĩa là “không khỏi” (bệnh không đỡ).
Luyện tập tuần này
- Học thuộc 4 câu triệu chứng có khả năng dùng nhất của bạn: đau đầu, sốt, ho/đau họng, đau bụng – và câu dị ứng thuốc nếu có.
- Ghi sẵn vào điện thoại câu 我对…过敏 với tên thuốc/bệnh nền bằng cả tiếng Trung lẫn tiếng Anh, phòng khi mệt không nói nổi.
- Tập hỏi cách uống thuốc: 一天几次？饭前还是饭后？ – hai câu này đảm bảo bạn uống đúng liều.
– Gr Hanh Lee · Một người, ít lời – nhiều ý, nhiều hành trình
Lặng lẽ học, vững vàng đi 🌸